Historija Lukavca

 

 

Kontinuitet života od bronzanog doba

Lukavac je mjesto koje je bilo naseljeno još u bronzanom dobu, a tome svjedoče artefakti pronađeni na Gradini i u Bokovićima. O godinama razvoja i života na ovom području dokazuju brojni artefakti, građevine, kultura, ali najviše stanovnici Lukavca. Više o razvoju i historiji Lukavca možete pročitati u nastavku.

Nastanak Lukavca

Za historiju Lukavca možemo reči da je obavijena misterijom koja nije uslovljena manjkom arheoloških artefakata ili podataka, već manjkom historijskih sinteza i turbulencijama kroz koje je prostor prolazio sa svakim novim osvajačem koji je želio vladati ovim dijelom naše zemlje.

Pronađeni ostaci kultura iz bronzanog doba na nekoliko arheoloških lokaliteta svjedoče kontinuitetu života, a najznačajniji ostaci su pronađeni kod Stupara i u Bokovićima.

Arheološki nalazi iz bakrenog doba u naselju Bokavići, koje se pod istim imenom spominje još 1512. pokazuju da su ljudi iz svojih naselja sa okolnih obronaka Majevice, Konjuha i Ozrena u ovom dijelu Sprečanske kotline nalazili pogodne uslove za podmirivanje svojih životnih potreba još u staro doba, prije naše ere.

Kako je Lukavac dobio ime

Naziv naselja Lukavac izveden je po toponimu Luka ili Luke što označava niska zemljišta, plavljena i u okukama (lukovima) rijeka. Zemljišta sa nazivom Luka ili Luke ima i u naseljima Donji i Gornji Lukavac, pored rijeke koja kroz njih protiče. I sama rijeka se starinom naziva Lukavac, Lukavačka, Lukavčić…

Lukavac kroz historiju

Arheološki lokaliteti na ovom prostoru, koji su istraženi tokom 70-ih godina prošlog stoljeća, pružaju dokaze o postojanju razvijenog grnčarstva u doba neolita, a naročito kasnog bronzanog doba, dok brojni predmeti koji su tom prilikom pronađeni u selu Bokavići (mahala Čajići) i na lokalitetu Gradina kod Stupara ukazuju na nesumnjivo značajno razvijenu i raznovrsnu zanatsku djelatnost koja se ogledala u izradi nakita, predmeta za kućnu upotrebu, poljoprivrednih alatki i ostalih oruđa, kao i oružja.

Srednjovjekovna Bosna

O Lukavcu u srednjem vijeku postoji neiscrpan izvor podataka i spoznaja o narodima koji su ovdje živjeli, njihovoj cjelokupnoj materijalnoj i duhovnoj kulturi kao zajedničkom naslijeđu. Najpoznatiji ostaci iz tog perioda su srednjovjekovni nadgrobni spomenici – stećci, koji se nalaze na nekoliko mjesta u Lukavcu.

Osmansko doba

Prvi osmanski defteri s početka 16. stoljeća na ovom području zatiču nahiju Smoluću u čijem sastavu se nalazi nekoliko naselja. O osmanskom periodu na ovom prostoru nam govore i sačuvani epitafi na nišanima iz starih muslimanskih mezarja, stare džamije u Turiji (Ivkovina), ranije i u Poljicu (Ugar), Devetaku, Dobošnici, Orahovici, nekadašnja džamija u Puračiću iz 1672. godine, kuća Čamdžića u Puračiću, čaršije u Puračiću i Lukavcu Turskom, mektebi, drugi sakralni i profani objekti. 

Austrougarski period

U periodu Austrougarske pored izgradnje fabričkih postrojenja radi se na izgradnji stambenih kapaciteta za radnike i činovnike fabrike, nastaju nove ulice, naselja, započinje izgradnja grada sa svim elementima urbane i komunalne tehnike, higijene i hortikulture.

Period SFR Jugoslavije

U periodu socijalističke Jugoslavije, nakon obnavljanja postojećih privrednih kapaciteta i infrastrukture 1945-1948, radilo se na izgradnji i pokretanju novih, a Lukavac postaje razvijeno industrijsko mjesto. Uporedo se radilo i na izgradnji novih društvenih i školskih objekata, razvoju turizma i infrastrukture.

Lukavac danas

Po popisu stanovništva u Bosni i Hercegovini 1991. godine, grad Lukavac je imala 57.070. stanovnika, raspoređenih u 44. naseljena mjesta. Tokom agresije na Bosnu i Hercegovinu 1992-1995. godine i Lukavac trpi ljudska, materijalna i druga stradanja, ali uz herojski otpor i zalaganje pripadnika Armije RBiH uspjeva se časno odbraniti. Nakon potpisivanja Dejtonskog mirovnog sporazuma, grad Lukavac ulazi u sastav entiteta Federacija Bosne i Hercegovine i Tuzlanskog kantona.